Album

Ekskluzywny album historyczny

Jednym z najważniejszych elementów projektu będzie ekskluzywny album historyczny poświęcony Związkowi Sybiraków i historii polskich zesłań.

Bogato ilustrowana publikacja

Publikacja ta w sposób syntetyczny i zarazem bogato ilustrowany przedstawi:

Historie zesłań Polaków od czasów carskich

Świadectwa i wspomnienia zesłańców

Deportacje w okresie II wojny światowej

Fotografie archiwalne

Powstanie i działalność Związku Sybiraków od roku 1928

Dokumenty i mapy

Album „100 lat Związku Sybiraków w Polsce. Upamiętnienie” będzie reprezentacyjną, 300-stronicową publikacją historyczną poświęconą dziejom Związku Sybiraków oraz losom polskich zesłańców od czasów carskich po XX wiek.

Publikacja połączy narrację historyczną, świadectwa Sybiraków, dokumenty archiwalne i 150 fotografii, tworząc narodowy album pamięci o jednym z najtragiczniejszych doświadczeń w dziejach Polski.

Będzie to dzieło nie tylko jubileuszowe, ale również edukacyjne i społeczne – skierowane do środowiska Sybiraków, instytucji publicznych, bibliotek, szkół i przyszłych pokoleń Polaków.

1. GŁÓWNA IDEA ALBUMU

Album będzie reprezentacyjnym, prestiżowym i emocjonalnym świadectwem 100 lat Związku Sybiraków, ale nie tylko jako organizacji.

Pokaże, że Związek Sybiraków jest:

strażnikiem pamięci o polskich zesłańcach,
spadkobiercą doświadczenia wielu pokoleń Polaków zesłanych na Wschód,
wspólnotą ludzi, którzy z cierpienia uczynili zobowiązanie wobec historii.

2. ZAŁOŻENIE NARRACYJNE

Album poprowadzi czytelnika przez trzy wielkie osie:

Oś 1 — Historia

zesłania od czasów carskich,
doświadczenie Sybiru jako element polskich dziejów,
powstanie Związku Sybiraków,
jego działalność przez sto lat.

Oś 2 — Ludzie

twarze bohaterów Związku,
biografie osób najważniejszych dla Związku,
wspomnienia zesłańców,
świadectwa rodzin,
pamięć przekazywana przez pokolenia.

Oś 3 — Pamięć i przyszłość

po co istnieje Związek,
po co dziś wracać do tej historii,
jak przekazać ją młodemu pokoleniu.

3. OGÓLNY PODZIAŁ ALBUMU – 300 STRON CZĘŚĆ I. OTWARCIE – PAMIĘĆ, KTÓRA ZOBOWIĄZUJE •strona tytułowa •dedykacja dla Sybiraków i ich rodzin •słowo Prezesa Związku Sybiraków •krótkie słowo redakcyjne / ideowe •mocne zdjęcie otwierające lub rozkładówka •esej otwierający o znaczeniu pamięci Sybiru dla Polski •twarze, archiwalia, dokumenty, ślady pamięci CZĘŚĆ II. SYBIR W POLSKIEJ HISTORII – ZESŁANIA PRZED 1918 ROKIEM •represje po powstaniu listopadowym •represje po powstaniu styczniowym •Sybir jako narzędzie polityki rosyjskiej wobec Polaków •zesłania inteligencji, duchowieństwa, urzędników, rodzin •katorga, kibitki, osiedlenie przymusowe •Sybir w literaturze i pamięci narodowej Zdjęcia / ilustracje •archiwalne fotografie zesłańców carskich •ryciny, mapy, stare dokumenty, listy, pamiętniki •zdjęcia pamiątek rodzinnych •fotografie cmentarzy i miejsc pamięci •„początek długiej drogi” CZĘŚĆ III. POWSTANIE ZWIĄZKU SYBIRAKÓW W 1928 ROKU •okoliczności powołania Związku Sybiraków w II RP •kim byli jego pierwsi członkowie •cele statutowe •działalność organizacyjna, patriotyczna i integracyjna •środowiskowy charakter Związku •miejsce Sybiraków w II Rzeczypospolitej Zdjęcia •zdjęcia pierwszych działaczy •dokumenty organizacyjne, statuty, pisma •fotografie zebrań, uroczystości, sztandarów •reprodukcje prasowe z okresu międzywojennego CZĘŚĆ IV. DRUGA WOJNA ŚWIATOWA – NOWA FALA ZESŁAŃ •agresja ZSRR na Polskę •deportacje 1940–1941 •transporty do Kazachstanu i na Syberię •wywózki rodzin, dzieci, kobiet •warunki podróży •pierwsze miesiące na zesłaniu Zdjęcia •wagony, listy deportacyjne, dokumenty sowieckie •fotografie rodzin •mapy deportacji •archiwalia z Kazachstanu i Syberii CZĘŚĆ V. ŻYCIE NA ZESŁANIU – CODZIENNOŚĆ, GŁÓD, WIARA, PRZETRWANIE •dzieciństwo na zesłaniu •kobiety na zesłaniu •praca przymusowa •głód, choroby, śmierć •religia i modlitwa •wzajemna pomoc •codzienna walka o przetrwanie Zdjęcia •twarze dzieci •rodzinne fotografie zesłańców •przedmioty codziennego użytku •miejsca zamieszkania, baraki, stepy, lasy •dokumenty, kartki żywnościowe, pamiątki CZĘŚĆ VI. POWROTY, MILCZENIE I ODBUDOWA PAMIĘCI •powroty do Polski •zderzenie z nową rzeczywistością •brak domów, brak rodzin, rozproszenie •przemilczanie losu Sybiraków w PRL •prywatna pamięć w rodzinach Zdjęcia •powroty z zesłania •zdjęcia rodzinne z lat powojennych •pierwsze powojenne spotkania •dokumenty potwierdzające deportacje, rehabilitacje itp. CZĘŚĆ VII. ZWIĄZEK SYBIRAKÓW PO WOJNIE I JEGO ODBUDOWA •losy środowiska Sybiraków po wojnie •odbudowa i reaktywacja działalności •rozwój struktur regionalnych •działalność społeczna, patriotyczna, edukacyjna •pielęgnowanie pamięci i wspólnoty Zdjęcia •zjazdy, uroczystości, sztandary, spotkania •oddziały terenowe •działacze społeczni •pomniki, tablice, msze, jubileusze CZĘŚĆ VIII. TWARZE PAMIĘCI – ŚWIADECTWA SYBIRAKÓW 3-5 indywidualnych historii, •dziecko deportowane w 1940 roku •matka walcząca o przetrwanie rodziny •świadek zesłania do Kazachstanu •losy osoby, która po wojnie wróciła do Polski i przez lata milczała •osobiste świadectwo Prezesa Borejki Zdjęcia •portrety bohaterów •ich zdjęcia rodzinne •dokumenty, listy, pamiątki •całostronicowe cytaty Każde świadectwo będzie miało: •krótką notę biograficzną •opowieść w pierwszej osobie lub spisane wspomnienie •mocny cytat •podpisane fotografie CZĘŚĆ IX. 100 LAT ZWIĄZKU SYBIRAKÓW – DZIEDZICTWO I PRZYSZŁOŚĆ •znaczenie 100-lecia •Związek Sybiraków dziś •potrzeba zachowania świadectw •praca nad upamiętnieniem •edukacja młodego pokolenia Zdjęcia •współczesne spotkania •młodzi ludzie pracujący nad projektem •archiwizacja dokumentów •praca nad albumem i encyklopedią •spotkania międzypokoleniowe •przekazanie pamięci CZĘŚĆ X. ZAKOŃCZENIE – APEL PAMIĘCI •esej końcowy •apel o zachowanie pamięci •końcowy cytat lub przesłanie •miejsce na patronaty / partnerów / informację o projekcie w wersji finalnej 4. PODZIAŁ FOTOGRAFII A. Fotografie historyczne i dokumentacyjne •zesłańcy carscy •archiwalia międzywojenne •deportacje wojenne •dokumenty, mapy, listy, zaświadczenia B. Fotografie rodzinne i osobiste •rodziny •dzieci •portrety •fotografie prywatne C. Fotografie działalności Związku Sybiraków •spotkania •sztandary •jubileusze •wydarzenia regionalne •prezesi, działacze, delegacje D. Fotografie współczesne i symboliczne •miejsca pamięci •spotkania międzypokoleniowe •archiwizacja dokumentów •obrazy współczesnej pamięci 1. Eseje wprowadzające 2. Teksty historyczne 3. Ramki faktograficzne Daty, liczby deportowanych, miejsca zesłania, cytaty z dokumentów. 4. Cytaty i wspomnienia Całostronicowe lub półstronicowe fragmenty świadectw. 5. Opisy zdjęć Nie tylko podpisy, ale krótkie noty wyjaśniające kontekst. 6. Krótkie biografie Działacze Związku, prezesi, świadkowie historii. 7. Infografiki Wizualne przedstawienie danych w postaci wykresów, diagramów. 8. Mapy Mapy historyczne pokazujące skalę zesłań na przestrzeni dziejów. 7. CO TEN ALBUM OSIĄGNIE Ten album spełni jednocześnie pięć funkcji: 1. Reprezentacyjną Będzie godną publikacją jubileuszową. 2. Historyczną Udokumentuje dzieje Związku i Sybiru. 3. Emocjonalną Będzie poruszać i angażować 4. Edukacyjną Będzie zrozumiały także dla młodego czytelnika. 5. Wizerunkową i sponsorską Pokaże, że projekt ma rangę państwową i narodową.

LISTA FOTOGRAFII: I. SYBIR W POLSKIEJ HISTORII (XIX WIEK) 20 zdjęć 1.Zesłańcy po powstaniu listopadowym – rycina historyczna 2.Transport zesłańców – grafika XIX wieku 3.Polscy zesłańcy na Syberii – fotografia archiwalna 4.Obóz katorżniczy – fotografia archiwalna 5.Zesłańcy w kajdanach – rycina historyczna 6.Droga zesłańców – ilustracja historyczna 7.Syberyjska osada zesłańców – fotografia archiwalna 8.Polscy zesłańcy pracujący przy wyrębie lasu 9.Syberyjski krajobraz – fotografia archiwalna 10.Grupa polskich zesłańców na Syberii 11.Dokument deportacyjny Imperium Rosyjskiego 12.Mapa zesłań po powstaniu styczniowym 13.Fotografia polskich zesłańców z końca XIX wieku 14.Rodzina zesłańców w syberyjskiej chacie 15.Cmentarz zesłańców na Syberii 16.Drewniana cerkiew na Syberii 17.Archiwalne fotografie Irkucka / Tobolska 18.Fotografia polskich zesłańców pracujących w kopalni 19.List zesłańca do rodziny 20.Pamiątka rodzinna z zesłania Ton zdjęć: historyczny, surowy, dokumentalny II. POWSTANIE ZWIĄZKU SYBIRAKÓW (1928) 20 zdjęć 21.Fotografia pierwszych członków Związku Sybiraków 22.Zebranie założycielskie organizacji 23.Fotografia pierwszego zarządu 24.Dokument powołania Związku 25.Pierwszy sztandar Związku Sybiraków 26.Spotkanie Sybiraków w II RP 27.Zdjęcie z uroczystości patriotycznej w latach 30 28.Zjazd Sybiraków w okresie międzywojennym 29.Archiwalne zdjęcie delegacji Sybiraków 30.Fotografia sztandaru organizacji 31.Zdjęcie pierwszego prezesa 32.Zdjęcie spotkania środowiska Sybiraków 33.Fotografia grupowa działaczy 34.Archiwalny dokument organizacyjny 35.Artykuł prasowy o Związku Sybiraków 36.Zdjęcie uroczystości patriotycznej 37.Zdjęcie młodszych członków organizacji 38.Zdjęcie z obchodów rocznicowych w II RP 39.Dokument archiwalny Związku 40.Fotografia pamiątkowa działaczy Ton: odrodzenie, wspólnota, duma III. DEPORTACJE 1939–1941 35 zdjęć 41.Wkroczenie Armii Czerwonej do Polski 42.Aresztowania polskich rodzin 43.Deportacja z domu 44.Rodzina przed deportacją 45.Kolumna deportowanych 46.Wagony deportacyjne 47.Załadunek ludzi do wagonów 48.Transport kolejowy zesłańców 49.Kobiety z dziećmi w wagonach 50.Dokument NKWD o deportacji 51.Lista deportacyjna 52.Mapa deportacji do ZSRR 53.Deportowani na stacji kolejowej 54.Dzieci deportowane na Wschód 55.Rodzina zesłańców 56.Pociąg deportacyjny 57.Fotografia deportowanych dzieci 58.Zesłańcy na peronie 59.Zdjęcie transportu kolejowego 60.Syberyjska stacja kolejowa 61.Deportowani w drodze 62.Archiwalne zdjęcie wagonu bydlęcego 63.Ludzie wysiadani z transportu 64.Deportowani w śniegu 65.Dokument deportacyjny 66.Zesłańcy na drodze 67.Rodzina deportowana 68.Fotografia polskich deportowanych 69.Zdjęcie transportu dzieci 70.Mapa deportacji do Kazachstanu 71.Zdjęcie zesłańców w drodze 72.Fotografia archiwalna deportowanych 73.Archiwalne zdjęcie rodzin 74.Zdjęcie deportowanych kobiet 75.Fotografia deportacji Ton: dramaturgia, wstrząs, chaos IV. ŻYCIE NA ZESŁANIU 35 zdjęć 76.Baraki zesłańców 77.Drewniane domy w Kazachstanie 78.Rodzina zesłańców w chacie 79.Dzieci zesłańców 80. Kobiety na zesłaniu 81.Zesłańcy przy pracy 82.Wyrąb lasu na Syberii 83.Zesłańcy przy pracy w kopalni 84. Zesłańcy przy pracy rolniczej 85.Dzieci przy pracy 86.Kobieta gotująca w baraku 87.Dzieci bawiące się na zesłaniu 88.Szkoła na zesłaniu 89.Modlitwa zesłańców 90. Msza na zesłaniu 91.Pogrzeb zesłańca 92.Cmentarz zesłańców 93.Zesłańcy przy ognisku 94.Rodzina zesłańców w zimie 95.Zesłańcy w śniegu 96.Syberyjska zima 97.Krajobraz stepowy 98.Zdjęcie dzieci zesłańców 99.Rodzinne zdjęcie zesłańców 100. Kobiety na zesłaniu 101. Dzieci w zimowych ubraniach 102. Zesłańcy w polu 103. Zdjęcie zesłańców przy pracy 104. Zdjęcie zesłańców przy chacie 105. Zdjęcie zesłańców w drodze 106. Zdjęcie zesłańców przy ognisku 107. Zdjęcie rodzinne 108. Fotografia życia codziennego 109. Fotografia zesłańców przy pracy 110. Fotografia dzieci zesłańców Ton: najbardziej ludzki, wzruszający V. ZWIĄZEK SYBIRAKÓW PO WOJNIE 25 zdjęć 111. Spotkanie Sybiraków po wojnie 112. Zjazd Sybiraków 113. Uroczystość rocznicowa 114. Delegacja Sybiraków 115. Sztandar Związku Sybiraków 116. Uroczystość patriotyczna 117. Pomnik Sybiraków 118. Tablica pamiątkowa 119. Msza za Sybiraków 120. Spotkanie środowiska Sybiraków 121. Fotografia oddziału regionalnego 122. Spotkanie pokoleń 123. Fotografia młodzieży i Sybiraków 124. Zdjęcie uroczystości państwowej 125. Delegacja Związku Sybiraków 126. Fotografia prezesa Związku 127. Fotografia działaczy 128. Spotkanie rocznicowe 129. Zjazd organizacji 130. Fotografia sztandaru 131. Fotografia delegacji 132. Zdjęcie z uroczystości 133. Spotkanie pokoleń 134. Zdjęcie uroczystości patriotycznej 135. Zdjęcie delegacji Sybiraków Ton: godność, wspólnota VI. PAMIĘĆ I WSPÓŁCZESNOŚĆ 15 zdjęć 136. Współczesne spotkanie Sybiraków 137. Młodzież słuchająca świadectw 138. Archiwizowanie dokumentów 139. Praca nad encyklopedią Sybiraków 140. Zdjęcie pracy nad albumem 141. Spotkanie międzypokoleniowe 142. Fotografia rodzin Sybiraków 143. Współczesny portret Sybiraka 144. Zdjęcie sztandaru 145. Miejsce pamięci 146. Pomnik Sybiraków 147. Krajobraz Syberii dziś 148. Symboliczny krajobraz pamięci 149. Fotografia uroczystości rocznicowej 150. Fotografia końcowa – symbol pamięci Ton: refleksja, przekazanie pamięci PODSUMOWANIE 150 zdjęć w albumie będzie miało proporcje: Sybir XIX wieku20 Powstanie Związku20 Deportacje35 Życie na zesłaniu35 Związek po wojnie25 Współczesność15 Album będzie mieć: •ok. 30 fotografii całostronicowych •10 rozkładówek •pozostałe zdjęcia półstronicowe i mniejsze